Het overlijden van een dierbare is een van de moeilijkste momenten in het leven. Naast het verdriet komt er ook een praktische kant: de erfenis moet worden afgehandeld. In dit artikel leggen we stap voor stap uit wat je moet doen.
Direct na het overlijden
- Arts laten komen voor de overlijdensverklaring
- Uitvaartondernemer inschakelen
- Overlijden melden bij de gemeente (binnen 6 werkdagen)
- Werkgever/uitkeringsinstantie van de overledene informeren
- Verzekeringen informeren (levensverzekering, uitvaartverzekering)
Testament opzoeken
Check bij het Centraal Testamentenregister (CTR) of er een testament is. Dit kan je notaris voor je doen. Een testament bepaalt wie wat erft. Is er geen testament? Dan geldt het wettelijk erfrecht.
Verklaring van erfrecht
Een verklaring van erfrecht is een notariele akte die bewijst wie de erfgenamen zijn. Je hebt dit nodig om:
- Bankrekeningen van de overledene te beheren
- De woning te verkopen of over te schrijven
- Verzekeringen uit te laten keren
Kosten: EUR 500-1.000 bij de notaris.
Erfenis aanvaarden of niet?
Je hebt drie opties:
- Zuiver aanvaarden — Je erft alles: bezittingen EN schulden
- Beneficiair aanvaarden — Je erft alleen als de bezittingen meer waard zijn dan de schulden (aanbevolen als je twijfelt!)
- Verwerpen — Je wilt de erfenis niet
Let op: Als je zuiver aanvaardt en er blijken meer schulden dan bezittingen, ben je persoonlijk aansprakelijk!
Erfbelasting
Over een erfenis betaal je erfbelasting. De hoogte hangt af van:
- Je relatie tot de overledene (partner, kind, overig)
- De hoogte van de erfenis
- De vrijstellingen die van toepassing zijn
Vrijstellingen (2026, indicatief):
- Partner: circa EUR 723.000 vrijgesteld
- Kind: circa EUR 22.000 vrijgesteld
- Overige: circa EUR 2.400 vrijgesteld
Over het bedrag boven de vrijstelling betaal je 10-40% belasting, afhankelijk van de hoogte en je relatie.
Praktische afhandeling
- Bankrekeningen — Blokkeren en later verdelen
- Woning — Verkopen, verhuren of overnemen door erfgenaam
- Abonnementen en contracten — Opzeggen
- Digitale nalatenschap — Social media accounts, e-mail, online accounts
- Auto — Overschrijven of verkopen
Tips
- Neem de tijd — Je hoeft niet alles meteen te regelen
- Schakel een notaris in — Vooral bij complexe situaties
- Communiceer open met mede-erfgenamen — Voorkom conflicten
- Bewaar alle documenten — Facturen, taxaties, correspondentie
- Beneficiair aanvaarden als je twijfelt — Beschermt je tegen onverwachte schulden
Conclusie
Een erfenis afhandelen is complex en emotioneel. Neem de tijd, laat je goed adviseren en communiceer open met alle betrokkenen.
Wil je je eigen nalatenschap goed regelen? Bekijk onze testament checklist zodat je nabestaanden niet voor verrassingen komen te staan.